ESM: Η Ελλάδα ξανά στα πόδια της για πρώτη φορά μετά το 2010


20-08-2018 8:48

Πριν καλά καλά ξημερώσει η 20η Αυγούστου στην Ελλάδα, ο ESM φρόντισε να… πανηγυρίσει για το τέλος των Μνημονίων και την έξοδο της χώρας από το τρίτο και τελευταίο πρόγραμμα δανειοδότησης, που υπεγράφη τον Αύγουστο του ’15.

Η Ελλάδα βγήκε επιτυχώς από το τελικό, τριετές πρόγραμμα στήριξης, το οποίο είχε συναφθεί τον Αύγουστο του 2015 προκειμένου η χώρα να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κρίσης κρατικού χρέους, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές της Δευτέρας ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM).

«Σήμερα μπορούμε με ασφάλεια να τερματίσουμε το πρόγραμμα του ΕΜΣ χωρίς ακολουθούντα προγράμματα, καθώς, για πρώτη φορά από τις αρχές του 2010, η Ελλάδα μπορεί να σταθεί ξανά στα πόδια της», τόνισε ο Μάριο Σεντένο, πρόεδρος του Eurogroup.

Ο ESM εκταμίευσε συνολικά 61,9 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε τρία χρόνια για να υποστηρίξει τη δημοσιονομική προσαρμογή και την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών

Άλλα 24,1 δισεκ. ευρώ που ήταν διαθέσιμα στην ελληνική κυβέρνηση εντός των ορίων του προγράμματος στήριξης δεν χρειάστηκε να εκταμιευθούν

«Αυτό κατέστη δυνατό χάρη στην εξαιρετική προσπάθεια του Ελληνικού λαού, την καλή συνεργασία με τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση και την υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μέσω δανείων και ελάφρυνσης χρέους», πρόσθεσε ο Πορτογάλος αξιωματούχος.

«Ο τελικός στόχος του σχεδίου οικονομικής βοήθειας και των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα τα τελευταία οκτώ χρόνια ήταν η δημιουργία μιας νέας βάσης για υγιή και βιώσιμη ανάπτυξη. Χρειάστηκε πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο, αλλά πιστεύω ότι είμαστε εκεί: Η οικονομία της Ελλάδας μεγεθύνεται ξανά, υπάρχει δημοσιονομικό και εμπορικό πλεόνασμα και η ανεργία μειώνεται σταθερά», κατέληξε ο Μ. Σεντένο.

Ο Μάριο Σεντένο

Εκτός από τον Μάριο Σεντένο, την επιτυχή έξοδο της Ελλάδας από το πρόγραμμα χαιρέτισε και ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ. «Καθώς ο ESM και το ΕFSF είναι οι μεγαλύτεροι πιστωτές της Ελλάδας, κατέχοντας το 55% του συνολικού χρέους της ελληνικής κυβέρνησης, τα συμφέροντά μας ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα της Ελλάδας. Θέλουμε η Ελλάδα να είναι ένα ακόμη success story, να ευημερεί και να είναι μια χώρα που την εμπιστεύονται οι επενδυτές», υπογράμμισε ο Κ. Ρέγκλινγκ.

«Η Ελλάδα είναι η πέμπτη χώρα μετά από την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Κύπρο που βγαίνει από ένα πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) ή του ESM», τόνισε ο Ρέγκλινγκ. Που για άλλη μια φορά έθεσε και… όρους, για να μην ξεχνιόμαστε μάλλον. Η Ελλάδα, είπε, μπορεί να γίνει success story υπό την προϋπόθεση ότι θα χτίσει στην πρόοδο που επιτεύχθηκε με τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που δρομολογήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος.

Αναφερόμενος, τέλος στην επικείμενη ελάφρυνση του χρέους, ο Κ. Ρέγκλινγκ αναφέρει πως «σύντομα» ο ESM «θα παράσχει περαιτέρω στήριξη στην Ελλάδα, καθώς τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, που συμφωνήθηκαν σε πολιτικό επίπεδο από το Eurogroup τον Ιούνιο, θα ενσωματωθούν στις δανειακές συμφωνίες με την Ελλάδα και αναμένεται να εγκριθούν επισήμως από το Διοικητικό Συμβούλιο του EFSF αυτό το φθινόπωρο».

Ο Κλάους Ρέγκλινγκ

Τι «λέει» ο ESM

Στην ανακοίνωσή του ο ESM επισημαίνει ακόμα πως η Ελλάδα επωφελήθηκε μιας «άνευ προηγουμένου αλληλεγγύης» από τους εταίρους της στην Ευρωζώνη, καθώς χάρη στις «εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες δανειοδότησης, με μεγάλες περιόδους ωρίμανσης και χαμηλά επιτόκια, εξοικονομεί περί τα 12 δισ. ευρώ, ή 6,7% του ΑΕΠ ετησίως σε ό,τι αφορά την εξυπηρέτηση χρέους».

Όπως σημειώνεται, η ολοκλήρωση του προγράμματος έρχεται σε συνέχεια της εκταμίευσης συνολικά 61,9 δισ. ευρώ από τον ΕSM σε διάστημα τριών ετών για τη στήριξη της μακροοικονομικής προσαρμογής και της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών στην Ελλάδα.

Επίσημες ανακοινώσεις αναμένονται εντός της ημέρας και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς ο επίτροπος Οικονομικών υποθέσεων, Πιερ Μοσκοβισί είναι προγραμματισμένο να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες, στη 1 μ.μ. (ώρα Ελλάδας)

Από αυτά, τα 36,3 δισ. ευρώ έχουν χρησιμοποιηθεί για την εξυπηρέτηση του χρέους, τα 11,4% για τη δημιουργία ενός μαξιλαριού ρευστότητας συνολικού ύψους 24 δισ., τα 7 δισ. για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου, τα 5,4 δισ. για την ανακεφαλοποίηση των τραπεζών και 1,8 δισ. για άλλους σκοπούς. Τα υπόλοιπα 24,1 δισ. ευρώ από τα 86 δισ. ευρώ που ήταν διαθέσιμα στο πλαίσιο προγράμματος δεν χρησιμοποιήθηκαν.

Αναφορικά με την ελάφρυνση του χρέους, σημειώνεται πως το 2017 ο ESM εφάρμοσε βραχυπρόθεσμα μέτρα που θα μειώσουν το λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά περίπου 25 μονάδες μέχρι το 2060 και τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες κατά έξι μονάδες. Επιπλέον, τα μεσοπρόθεσμα μέτρα αναμένεται να μειώσουν περαιτέρω το λόγο χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας κατά 30 μονάδες μέχρι το 2060 και τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες κατά οκτώ μονάδες.

Σχετικά με την επόμενη μέρα, αναφέρεται πως ο ΕSM θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ελληνικές αρχές στο πλαίσιο του Συστήματος Έγκαιρης Ειδοποίησης (Early Warning System), που έχει σχεδιαστεί προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι χώρες που έχουν επωφεληθεί δανείων θα μπορέσουν να ξεπληρώσουν τον ESM, όπως έχει συμφωνηθεί. Γι’ αυτό το λόγο ο ESM θα λαμβάνει τακτικές αναφορές από την Ελλάδα και θα συμμετάσχει στις αποστολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο της Ενισχυμένης Εποπτείας.

Οι αριθμοί

Ο ESM, στο αναλυτικό έγγραφό του, παρουσιάζει την πρόοδο που έχει σημειώσει η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τον ESM, η Ελλάδα κατάφερε να μειώσει σημαντικά τις μακροοικονομικές και δημοσιονομικές ανισορροπίες της, φέρνοντας σε πέρας «μια άνευ προηγουμένου δημοσιονομική προσαρμογή» που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης κατά περίπου 16% του ΑΕΠ (από έλλειμμα 15,1% το 2009, σε πλεόνασμα 0,8% το 2017).

click4more

Τελείωσε το μνημόνιο; Οι δύσκολες υποχρεώσεις της χώρας μέχρι το 2023

Πέρα από τη δημοσιονομική προσαρμογή, ο ESM υπογραμμίζει πως μέσα από ένα «ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων», η Ελλάδα πέτυχε: τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (αναδιάρθρωση τραπεζών, μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων), την ενίσχυση της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και των επενδύσεων (μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και προϊόντων) και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης (αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και του δικαστικού συστήματος).

Όπως τονίζεται, η ελληνική οικονομία πλέον έχει επιστρέψει στην ανάπτυξη καθώς άρχισαν να φαίνονται τα αποτελέσματα της ανάκαμψης (από ύφεση -5,5% το 2010 σε ανάπτυξη 1,4% το 2017, η οποία προβλέπεται να φτάσει το 1,9% το 2018 και το 2,3% το 2019).

Επίσης, υπογραμμίζεται η σταδιακή μείωση της ανεργίας και βελτίωση των συνθηκών της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα, παρ’ όλο που εξακολουθεί να έχει τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας μεταξύ όλων των χωρών της ΕΕ. Όπως αναφέρεται, το 2010 η ανεργία ήταν 12,7% στην Ελλάδα και αφού έφθασε στο ανώτατο σημείο του 27,5% τον Ιούλιο του 2013, μειώθηκε τώρα στο 19,5% τον Μάιο του 2018. Σημειώνεται, δε, πως η μείωση των ποσοστών της ανεργίας το 2017 αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πτώση σε ένα έτος από το 2013, ενώ από την έναρξη του προγράμματος ESM το 2015 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 100.000 νέες θέσεις εργασίας.

Πρόοδος παρατηρείται, επίσης, σύμφωνα με τον ESM στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο έφτασε στο -0,4% το 2018 από -15,8% το 2008.

Εξάλλου, ο ΕSM επισημαίνει πως η ελληνική οικονομία βελτίωσε την ανταγωνιστικότητά της μειώνοντας το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, ενώ αναφέρεται και στο γεγονός ότι τον Ιούλιο του 2018, το δεκαετές ομόλογο επέστρεψε στα προ κρίσης επίπεδα (3,9%).

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τις αγορές, ο ESM σημειώνει πως η Ελλάδα απέκτησε και πάλι πρόσβαση στις αγορές τον Ιούλιο του 2017 με την έκδοση πενταετούς ομολόγου αξίας 3 δισ. (το πρώτο μετά το 2014). Η πορεία αυτή συνεχίστηκε με ανταλλαγή ομολόγων το Νοέμβριο του 2017 (πέντε νέες εκδόσεις, 5 με 25 έτη) και την έκδοση επταετούς ομολόγου αξίας 3 δισ. το Φεβρουάριο του 2018.

Τέλος, επισημαίνεται πως η Ελλάδα έχει δημιουργήσει ένα μαξιλάρι ρευστότητας που ξεπερνά τα 24 δισ. ευρώ και το οποίο αναμένεται να καλύψει τις οικονομικές της ανάγκες για περίπου 22 μήνες μετά το τέλος του προγράμματος και αποτελεί σημαντικό εχέγγυο για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου κινδύνου.

Σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, ο ESM παρουσιάζει τα μέτρα ελάφρυνσης που συμφωνήθηκαν στο τρίτο πρόγραμμα: τα βραχυπρόθεσμα μέτρα που υλοποιήθηκαν το 2017 από τον ΕSM και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) με αποτέλεσμα τη μείωση λόγου χρέους προς ΑΕΠ κατά 25% μέχρι το 2060 και των χρηματοδοτικών αναγκών κατά 6%) και τα μεσοπρόθεσμα μέτρα που συμφωνήθηκαν από το Eurogroup τον Ιούνιο του 2018, που περιλαμβάνουν τη μεταφορά κερδών των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών από ελληνικά ομόλογα, την αναβολή αποπληρωμής τόκων και αποσβέσεων κατά 10 έτη καθώς και την παράταση της μέγιστης σταθμισμένης μέσης διάρκειας κατά 10 έτη για τα δάνεια του ΕΤΧΣ).

Εξάλλου, αναφέρεται πως η Ελλάδα θα αποπληρώσει τα δάνεια ΕSM από το 2034 έως το 2060, ενώ τα δάνεια του ΕFSF (ύψους 96,4 δισ. ευρώ) είχε προγραμματιστεί να αποπληρωθούν από το 2023 έως το 2056, ωστόσο θα εφαρμοστεί η δεκαετής παράταση.

Όπως σημειώνει ο ESM, τα μεσοπρόθεσμα μέτρα αναμένεται να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του χρέους της Ελλάδας στο βασικό σενάριο, ενώ η εφαρμογή μιας φιλόδοξης στρατηγικής ανάπτυξης και συνετών δημοσιονομικών πολιτικών από την ελληνική κυβέρνηση θα είναι τα βασικά συστατικά προκειμένου να διατηρηθεί σε βιώσιμα επίπεδα. Μακροπρόθεσμα, το Eurogroup συμφώνησε επίσης να επανεξετάσει στο τέλος της περιόδου χάριτος του ΕFSF το 2032, εάν χρειάζονται πρόσθετα μέτρα για το χρέος για να εξασφαλιστεί η τήρηση των στόχων για τις ετήσιες ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες (15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και 20% μακροπρόθεσμα).

Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του ESM, η Ελλάδα από το 2010 έχει λάβει 288,7 δισ. ευρώ δανείων, από τα οποία τα 203,8 είναι από τον EFSF και το διάδοχό του ΕSM. Tα 52,9 δισ. ευρώ εκταμιεύθηκαν στο πλαίσιο της Σύμβασης Δανειακής Διευκόλυνσης (διμερή δάνεια από τα κράτη-μέλης της Ευρωζώνης. Τέλος, το ΔΝΤ έχει επίσης εκταμιεύσει συνολικά 32,1 δισ. ευρώ στην Ελλάδα στο πλαίσιο των δύο πρώτων προγραμμάτων, αλλά δεν εκταμίευσε καθόλου χρήματα παράλληλα με το πρόγραμμα του ESM.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ