12 Μαΐου 2021

Λόρδος Βύρωνας: Η επιταγή των 4.000 λιρών που βοήθησε στην ίδρυση της σύγχρονης Ελλάδας

Μεταξύ των φιλελλήνων που βοήθησαν την Ελληνική Επανάσταση δεσπόζει η ρομαντική, τραγική φιγούρα του Λόρδου Βύρωνα. Ο Άγγλος ποιητής άφησε την τελευταία του πνοή άρρωστος στο Μεσολόγγι το 1824, και τα λόγια του, («έδωσα στην Ελλάδα τον καιρό μου, την περιουσία μου την υγεία μου, τώρα της δίνω και τη ζωή μου») έμειναν στην ιστορία.  

Ο θάνατός του προκάλεσε μεγάλη αίσθηση στον αγγλόφωνο κόσμο: Ο λόρδος Βύρων ήταν ένας «celebrity» της εποχής του- άλλοι τον λάτρευαν και άλλοι τον απεχθάνονταν. Ο ίδιος μπορεί να μην παρέμεινε πολύ καιρό στη χώρα μας (περίπου 100 ημέρες) ωστόσο ο θάνατός του συνέβαλε πολύ στο φιλελληνικό κίνημα- και ο βρετανικός Observer ανακάλυψε στα αρχεία του ελληνικού κράτους μια επιταγή που ρίχνει περαιτέρω φως στις δραστηριότητές του.

Όπως αναφέρεται στο εν λόγω δημοσίευμα, στην επιταγή του ο Λόρδος Βύρων ζητά να καταβληθούν 4.000 λίρες (περίπου 332.000 λίρες με τα σημερινά δεδομένα) στον Τζιοβάνι Ορλάντο, εκπρόσωπο της τότε ελληνικής κυβέρνησης που, ανησυχώντας για την πορεία του πολέμου, τον είχε προσεγγίσει για να ζητήσει χρήματα.

Τα χρήματα αυτά προορίζονταν για έκτακτες ανάγκες, όπως τη χρηματοδότηση ενός στόλου για την υπεράσπιση του πολιορκούμενου από τους Οθωμανούς Μεσολογγίου. Και οι δύο πλευρές συμφωνούσαν πως θα αποπληρωνόταν από ένα μεγαλύτερο δάνειο που θα συγκεντρωνόταν στο Λονδίνο, όπου μετέβαινε ο Ορλάντο.

«Λόγω της φήμης του Βύρωνα, τον πλαστογραφούσαν πολύ» είπε η Κριστίν Κένιον Τζόουνς, που μελέτησε πολλά από τα χειρόγραφα του ποιητή στο πλαίσιο νέας έρευνας πάνω στα πορτρέτα του Βύρωνα, με τίτλο «Dangerous to Show».

Όπως λέει η ίδια, ωστόσο, η υπογραφή επί της προκειμένης φαίνεται αυθεντική- και σχολιάζει ότι προκαλεί έκπληξη το ότι η επιταγή αυτή παρέμεινε ξεχασμένη για τόσα χρόνια στα ελληνικά αρχεία.

Ο Βύρων συμφώνησε στο δάνειο στην Κεφαλονιά (τα Επτάνησα ήταν τότε υπό βρετανικό έλεγχο), όπου είχε κάνει στάση ο ίδιος και οι σύντροφοί του. Η επιταγή θα εξαργυρωνόταν στη Μάλτα σε ασημένια ισπανικά δολάρια που θα μεταφέρονταν με σεντούκια στο Μεσολόγγι.

Τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση/ ναύλωση πολεμικών πλοίων από νησιώτες. «Το αίτημα προήλθε από το νομοθετικό σώμα» έγραψε ο Πιέτρο Γκάμπα, ο Ιταλός κόμης που ήταν με τον Βύρωνα κατά το ταξίδι του, και είχε βρεθεί μπροστά στη συναλλαγή στην Κεφαλονιά τον Νοέμβριο του 1823. «Μία μοίρα 14 πλοίων, εννιά υδραίικων και πέντε σπετσιώτικων, θα έβγαιναν αμέσως στη θάλασσα».

Όπως προαναφέρθηκε, ο Βύρων- ο οποίος ήταν κοντά στον κοσμοπολίτη Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, σημαντική πολιτική φυσιογνωμία της Ελληνικής Επανάστασης- βοήθησε στη διεθνοποίηση του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων, εμπνέοντας φιλέλληνες να βοηθήσουν. Ο ρόλος του ως ενός εκσυγχρονιστή, που αντιπροσώπευε τις ιδέες του Διαφωτισμού, ήταν ιδιαίτερα σημαντικός ως προς την ανάδειξη της Επανάστασης, η οποία μαστιζόταν και από εσωτερικές διαμάχες και συγκρούσεις.

Κατά τον Ρόντερικ Μπίτον, ομότιμο καθηγητή σύγχρονων ελληνικών σπουδών στο King’s College London, ο Βύρων βοήθησε ώστε η Επανάσταση να έχει την πορεία που εν τέλει ακολούθησε, οδηγώντας στη δημιουργία ενός προοδευτικού, σύγχρονου κράτους. «Η Ελλάδα δεν ακολούθησε το παράδειγμα άλλων τμημάτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που έγιναν θεωρητικά ανεξάρτητα, μα στην πραγματικότητα ελέγχονταν από ντόπιους πολεμάρχους» πρόσθεσε.

Ο Μπίτον τονίζει πως ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η προθυμία του ποιητή να αποχωριστεί ένα τόσο μεγάλο μέρος της προσωπικής του περιουσίας. «Η οικονομική του συμβολή ήταν κρίσιμη» σχολιάζει ο ακαδημαϊκός, το βιβλίο του οποίου, «Byron’s War», θεωρείται ως η ακριβέστερη καταγραφή της συμμετοχής του Βύρωνα στην Επανάσταση.

«Κανένας ιστορικός του πολέμου δεν έχει δώσει προσοχή σε αυτό το γεγονός, μα οι Τουρκαλβανοί που πολιορκούσαν το Μεσολόγγι εξαφανίστηκαν μόλις έγινε γνωστό ότι ο Βύρων είχε δανείσει τα χρήματά του και ο στόλος απέπλεε από την Ύδρα και τις Σπέτσες» προσθέτει.

Το δάνειο του Βύρωνα, γράφει ο Observer, σε συνδυασμό με ένα δάνειο που συγκεντρώθηκε αργότερα στο Λονδίνο, είχε ως αποτέλεσμα να «γείρει αποφασιστικά η πλάστιγγα υπέρ της ελληνικής κυβέρνησης, σε βάρος των πολεμάρχων».

Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Newsbomb.gr.

Πηγή