Όλα τα βλέμματα στο Βερολίνο: Διπλωματικός πυρετός για τη Λιβύη – Πώς διαμορφώνονται οι συμμαχίες

Ποιοι τάσσονται στο πλευρό του Χαφτάρ και ποιοι δίπλα στον Σάρατζ – Τι αναμένεται να συμβεί στην αυριανή κρίσιμη διάσκεψη.

Τα βλέμματα της παγκόσμιας κοινότητας αναμένεται να τραβήξει αύριο Κυριακή το Βερολίνο. Ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων προκειμένου να μπει τέλος στις εχθροπραξίες στη Λιβύη ξεκινά στη γερμανική πρωτεύουσα, με την συμμετοχή των επικεφαλής των δύο αντίπαλων στρατοπέδων, τον στρατηγό του Εθνικού Λιβυκού Στρατού, Χαλίφα Χαφτάρ και τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης Εθνικής Συνεννόησης (GNA), Φαγιέζ αλ Σαράζ.

Μπορεί στόχος στη Διάσκεψη του Βερολίνου την προσεχή Κυριακή να είναι ο τερματισμός της σύγκρουσης στη Λιβύη και η εξεύρεση πολιτικής λύσης, ωστόσο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τοποθετούν τον πήχη απλά στην επίτευξη μίας βιώσιμης εκεχειρίας.

Το ερώτημα που τίθεται είναι το κατά πόσο οι δύο πλευρές είναι διατεθειμένες να κάνουν ένα βήμα πίσω και κατά κύριο λόγο πώς θα καταστεί εφικτός ο «αποκλεισμός» των εξωγενών παραγόντων που σπεύδουν στη Γερμανία με τη δική τους ατζέντα.
Καταρχάς στο Βερολίνο έχουν προσκληθεί οι ΗΠΑ, η Ρωσία, η Βρετανία, η Γαλλία, η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, η Δημοκρατία του Κονγκό, η Ιταλία, η Αίγυπτος, η Αλγερία και τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Αφρικανική Ένωση και ο Αραβικός Σύνδεσμος, ενώ «φυσικά» θα είναι και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές Χαφτάρ – Σάρατζ που να μεν σημειώνουν πως θέλουν την ειρήνη, όμως οι υποστηρικτές τους φαίνεται να έχουν θέσει τις δικές τους «κόκκινες γραμμές».

Από τη μία η Τουρκία που ενισχύει την στρατιωτική της παρουσία στη Λιβύη στο πλευρό του πρωθυπουργού Σάρατζ, κάνει πιο δύσκολη την επιτυχία της διάσκεψης στον στόχο επίτευξης βιώσιμης εκεχειρίας.

Από την άλλη ο Χάφταρ στηρίζεται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο, τη Γαλλία, τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία και θεωρείται δεδομένο πως ένας από τους βασικούς στόχους των υποστηρικτών είναι ο έλεγχος των πετρελαιοφόρων κοιτασμάτων της Λιβύης.

Ο διπλωματικός ελιγμός της Ελλάδας

Με βάση αυτά, έρχεται και το δεύτερο ερώτημα που αφορά την Ελλάδα και δεν είναι άλλο από την απουσία της ελληνικής κυβέρνησης. Όπως ανέφεραν και ξένα ΜΜΕ, η Ελλάδα, αν και είναι ο πιο κοντινός γεωγραφικά εταίρος της Λιβύης από ευρωπαϊκή σκοπιά, δεν κάθεται στο τραπέζι. Μάλιστα, διερωτήθηκαν εάν ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν υπαγόρευσε στην οικοδέσποινα καγκελάριο Μέρκελ τον κατάλογο των προσκεκλημένων, ωστόσο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος του Βερολίνου, Στέφεν Ζάιμπερτ απάντησε αρνητικά.

Αν και η ελληνική πλευρά δεν προσκλήθηκε στη Διάσκεψη του Βερολίνου, η επίσκεψη του Λίβυου ανώτατου στρατιωτικού στην Ελλάδα, συνιστά έναν αξιοσημείωτο διπλωματικό ελιγμό, καθώς επανέφερε την Αθήνα – έστω και διά της τεθλασμένης – σε έναν «ειδικό» ρόλο ως προς το ζήτημα της Λιβύης.

Ειδικότερα, ο Νίκος Δένδιας είπε πως ο στρατάρχης Χαφτάρ «συμφώνησε σε όλες τις ελληνικές παρατηρήσεις».

Ο ίδιος συμπλήρωσε πως η Ελλάδα είναι έτοιμη να βοηθήσει στην επόμενη μέρα, είτε με τη συμμετοχή στις δυνάμεις που χρειάζονται για να υπάρξει η ανακωχή στη Λιβύη, είτε με συμμετοχή ελληνικών δυνάμεων στην ευρωπαϊκή επιχείρηση επιβολής του εμπάργκο των όπλων και μεταφοράς μισθοφόρων στη χώρα.

Ωστόσο, λίγο αργότερα, διπλωματικές πηγές ανάφεραν ότι η παραπάνω θέση του υπουργού αφορά στην εξέταση της πιθανότητας να στείλει η Ελλάδα παρατηρητές στη Λιβύη, εφόσον συμφωνηθεί η ανακωχή.

Το τετ-α-τετ με τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Σε κάθε περίπτωση, οι κύριοι Μητσοτάκης και Χαφτάρ συμφώνησαν ότι τα Μνημόνια Συνεργασίας και Κατανόησης που είχαν συνυπογράψει Άγκυρα και Τρίπολη τον περασμένο Νοέμβριο είναι άκυρα και αντιβαίνουν στο Διεθνές Δίκαιο.

Ο πρωθυπουργός τόνισε την «ανάγκη εξεύρεσης πολιτικής λύσης στη λιβυκή κρίση» και παρότρυνε τον συνομιλητή του «να τηρήσει εποικοδομητική στάση στη Διάσκεψη του Βερολίνου».

Υπογράμμισε δε, πως «η κατάπαυση του πυρός είναι το αναγκαίο πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της ασφάλειας και την απομάκρυνση των μισθοφόρων, πράγμα που θα επιτρέψει την έναρξη της πολιτικής διαδικασίας επίλυσης».

Το τηλεφώνημα του πρωθυπουργού στην καγκελάριο Μέρκελ

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση έσπευσε να εκφράσει την ενόχλησή της για τη μη συμμετοχή της στη σημαντική διεθνή συνάντηση που διεξάγεται στο Βερολίνο, στις 19 Ιανουαρίου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε το μεσημέρι της Παρασκευής τηλεφωνική επικοινωνία με την καγκελάριο της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, στην οποία εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την απουσία της ελληνικής πλευράς από τη Διάσκεψη.

Ο πρωθυπουργός κάλεσε την κυρία Μέρκελ και τους εκπροσώπους της Ε.Ε, που συμμετέχουν στη Διάσκεψη, να εφαρμόσουν τη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 12ης και 13ης Δεκεμβρίου, από την οποία δεσμεύονται. Από την πλευρά της, η καγκελάριος της Γερμανίας εξέφρασε την πλήρη δέσμευσή της στις θέσεις της ΕΕ, σημειώνοντας ωστόσο ότι η Διάσκεψη του Βερολίνου έχει ως στόχο να φέρει ειρήνη και σταθερότητα στη Λιβύη και δεν θα ασχοληθεί με θέματα θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Υπενθυμίζεται, ωστόσο, ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει ήδη διαμηνύσει προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη πως εάν υπάρξουν αποφάσεις, οι οποίες αφορούν στην Λιβύη και δεν ακυρώνουν τα Μνημόνια Άγκυρας – Τρίπολης, τότε η Ελλάδα θα ασκήσει βέτο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.


Πηγή